Ostre psychozy reaktywne
Ostre reakcje psychotyczne powstające pod wpływem traumatyzacji psychicznej są na ogół krótkotrwałe, ale ich przebieg jest niezwykle charakterystyczny i często dramatyczny w swoim wyrazie. Obraz kliniczny tych reakcji zależy od przewagi reagowania: formami życia uczuciowego, niesprawnością intelektualną bądź zmianami w zachowaniu i postępowaniu. Pozwala to na rozpatrywanie tych psychoz w poszczególnych dziedzinach życia psychicznego. W dziedzinie życia uczuciowego obserwuje się: stany lękowe, dysforyczne, apatyczne, zapad uczuciowy i afekt patologiczny. Trzy pierwsze reakcje powstają szybko i trwają krótko, a ich objawy podobne są do opisanych w poprzednich rozdziałach zespołów psychopa-tologicznych. Pozostają do omówienia dwie ostatnie reakcje. Zapad uczuciowy wyraża się porażeniem reakcji uczuciowych przy zupełnie dobrze i sprawnie zachowanych funkcjach intelektualnych: reakcja taka pojawia się prawie bezpośrednio po zadziałaniu bodźca urazowego. Afekt patologiczny jest szczególną formą spiętrzenia i gwałtownego wyrazu reakcji uczuciowych przy zmienionym stanie świadomości. Bardzo silne wysycenie uczuciowe w afekcie patologicznym zakłóca w sposób zasadniczy całość funkcji psychicznych człowieka i pozostawia po sobie pełną niepamięć. W ostrych reakcjach na uraz psychiczny z przewagą ze strony intelektu, obserwuje się trzy podstawowe formy reagowania: stupor intelektualny, reakcję sensytywną i reakcją paranoidalną. Stupor intelektualny wyraża się porażeniem na krótko procesów intelektualnych, uczuciem pustki w głowie, niemożnością nawiązania do zdarzeń z przeszłości (obserwujemy takie stany u zdających egzamin). Pozo-stałe dwie reakcje przebiegają szybko, trwają krótko, symptomatologia odpowiada ich określeniu klinicznemu. Pod wpływem ostrego urazu psychicznego mogą również ulec porażeniu formy zachowania i postępowania człowieka.